Gepost door: Harry Hummel | augustus 25, 2009

China, een jaar later


imagesGisteren was het een jaar geleden dat de Olympische Spelen in China tot hun eind kwamen. Reden om nog eens terug te kijken op de vraag of die Spelen iets hebben veranderd aan de mensenrechten. Amnesty International voerde in de aanloop naar de Spelen actie voor vooruitgang in de mensenrechten maar constateerde na afloop dat die eerder achteruitgegaan waren. Andere mensen hebben een heel ander perspectief; zo bij voorbeeld mensenrechtenprofessor Tom Zwart uit Utrecht, die dezer dagen door Radio 1 werd geïnterviewd (audio). Hij ziet juist duidelijke vooruitgang. Dat lijkt toe te schrijven aan het andere tijdsframe dat hij hanteert. Als je vergelijkt met 20 of 30 jaar geleden, is er zeker wat betreft sociaal-economische rechten, maar ook wat betreft de vrijheid om je te uiten en om je recht te krijgen, het nodige verbeterd. Hij kijkt meer naar het goede nieuws, en Amnesty meer naar het slechte.

Maar even afgezien van dat tijdsframe, kan het zijn dat beide gelijk hebben? Ja, ik denk het wel. Een voorbeeld. Rond 1980 waren er in China maar enkele honderden of duizenden juristen. Ondertussen zijn het er bijna 200.000. Heel veel daarvan zullen druk zijn met contracten en dergelijke voor bedrijven, maar een deel, een veel groter aantal dan vroeger, zal ook bezig zijn met grieven die gewone burgers hebben. Het aantal gevallen waarin dat wrijving oplevert met de autoriteiten zal dus ook groter zijn. En dat betekent de kans op hard en arbitrair ingrijpen als naar het idee van de autoriteiten de nationale soevereiniteit – speelt vooral in Tibet en Xinjiang – of de ‘sociale harmonie’ wordt bedreigd.

Kortom: vroeger waren er nauwelijks juristen, dus ze konden ook niet in de problemen komen. Juist de laatste tijd is er nogal wat nieuws over problemen van juristen: het afpakken van licenties, arrestaties op dubieuze gronden, mishandeling van advocaten – in het interview wordt verwezen naar een bericht in de Volkskrant. Professor Zwart lijkt nogal over te buigen naar de mening van de Chinese autoriteiten als hij deze gebeurtenissen wijt aan een ‘westerse’ (te confronterende) wijze van optreden die botst met de Chinese cultuur. Ik weet niet hoeveel het met die cultuur te maken heeft; het zijn zaken die zich voordoen in elk land van de wereld met een autoritair bewind dat zonder behoorlijke controle zijn gang kan gaan.

Daarmee kom ik op een tweede aspect van het andere perspectief van Zwart: hij vindt niet alleen dat het steeds beter gaat in China, maar ook dat het logisch is dat ‘men’ daar op een andere manier tegen mensenrechten aankijkt. Zwart wil vanuit de Chinese cultuur beredeneren hoe in China de mensenrechten moeten worden uitgevoerd. Dat is van het grootst mogelijke belang. Maar dat hij zegt dat mensenrechten niet universeel zijn, verbaast me. Praktijken als marteling en arbitrair en onrechtvaardig gedrag behoren in geen enkele beschaving tot de kernwaarden. Integendeel.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers op de volgende wijze: